Maślan: paliwo dla jelit
Maślan to krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy (SCFA), który powstaje, gdy bakterie w jelicie grubym „zjadają” rozpuszczalny błonnik — np. pektynę jabłkową. Dla komórek ściany jelita (kolonocytów) to po prostu paliwo pierwszego wyboru. Gdy paliwa jest pod dostatkiem, komórki pracują sprawniej, a bariera jelitowa jest szczelniejsza. To jeden z kluczowych powodów, dla których prebiotyk z pektyną jabłkową ma sens w codziennej diecie.
Co pokazują badania — w języku prostym
Energia dla jelit. Maślan to główne źródło energii dla komórek jelita grubego — bez niego „ściana jelita” pracuje mniej efektywnie.
Szczelna bariera. Maślan pomaga „uszczelnić” połączenia między komórkami (tzw. tight junctions), co ogranicza przenikanie niepożądanych cząsteczek.
Mniej stanu zapalnego. Działa jak „gaśnica” dla nadmiernego zapalenia: m.in. przez wpływ na ekspresję genów (hamowanie HDAC) i receptory takie jak GPR109A.
To nie „magiczna pigułka”. Maślan jest super, ale sam nie załatwi wszystkiego — organizm potrzebuje też innych źródeł węgla (np. glukozy) do budowy tkanek. Dlatego liczy się cała dieta i regularny błonnik.
Gdzie w tym wszystkim miejsce dla pektyny jabłkowej?
Rozpuszczalny błonnik, w tym pektyna jabłkowa, jest świetnym „paliwem” dla bakterii wytwarzających SCFA — w tym maślanu. Badania in vitro i przeglądy wskazują, że pektyna może zwiększać udział pożytecznych taksonów (m.in. Bacteroides/Bacteroidetes) i podbijać produkcję korzystnych metabolitów. Co ważne, reakcja jest indywidualna — zależy od Twojej wyjściowej mikrobioty oraz regularności spożycia błonnika.
Praktyczny wniosek: produkt OMNi-LOGiC® Apple Pectin – pektyna jabłkowa | prebiotyk dla mikrobioty | 180 kapsułek ułatwia systematyczność — a to właśnie regularność najbardziej „robi robotę” w kontekście maślanu.
Jak zwiększyć „maślanowy” efekt — prosta checklista
Codziennie rozpuszczalny błonnik (np. pektyna jabłkowa) – stosuj zgodnie z etykietą.
Pij wodę – błonnik tego potrzebuje.
Jedz roślinne dodatki (warzywa, pełne ziarna, strączki) – to wsparcie dla całej mikrobioty.
Łącz mądrze – nowe dane sugerują, że miks błonnika z białkiem nie obniża produkcji maślanu; liczy się bilans i jakość.
Uwaga dla wrażliwych jelit: zwiększaj błonnik stopniowo. W razie chorób jelit lub po zabiegach — skonsultuj się z lekarzem/dietetykiem.
autor: mgr fizjoterapii Marcin Kotas
